Ukazał się 2 tom serii “Pomniki dziejowe Ormian polskich” pt. Jasachy gminy Ormian lwowskich za lata 1598-1638 w języku ormiańsko-kipczackim w opracowaniu Krzysztofa Stopki. Redaktorem naukowym tomu jest Andrzej A. Zięba. Do publikacji dołączona jest cyfrowa wersja źródła na płycie CD.

Jak pisze we wstępie autor opracowania: Przygotowany do druku rękopis o sygnaturze 452 z Biblioteki Klasztoru Mechitarystów w Wiedniu ma istotne znaczenie dla poznania dziejów Ormian polskich. Zawiera rachunki gminy ormiańskiej ze Lwowa z lat 1598-1638, sporządzone niemal wyłącznie w etnolekcie kipczackim w okresie największej prosperity Ormian w tym mieście. Założenie osobnej księgi rachunkowej było ważnym etapem rozwoju kancelarii gminnej. Od 1464 roku prowadzona była przez starszych gminy księga, w której protokołowano posiedzenia Rady Starszych (kipcz.: ketchojałych) i sądu duchownego (kipcz.: kahanalch, duchowni tora). Osobno spisywano kontrakty przedmałżeńskie (orm.: krorenki/kroronki; pol. krorąki) i testamenty (orm.: diatiki). Dopiero w 1598 roku założono trzeci typ ksiąg kancelaryjnych, w których notowano uchwały w sprawach podatkowych i ich wykonanie, a także różnego rodzaju wydatki gminy. Wszystkie księgi były przechowywane w rezydencji starszych przy katedrze, w tak zwanym chucu. […]

Zapiski rachunkowe zawarte w księdze obejmują 40 lat. W tym czasie zarządzono 61 zbiórek i wpisano 12 ich rozliczeń. W 12 przypadkach chodziło o zbiórki zwyczajne, w wymiarze pojedynczym, przeznaczone na potrzeby „pospolite”, w większości przypadków – kościelne. Pozostałe to zbiórki zwielokrotnione. Wśród nich poczesne miejsce zajmowały również te, które były związane z utrzymaniem kościoła. Przeznaczone były także na biednych, nauczyciela szkolnego, utrzymanie legatów przysłanych przez katolikosów. Czasami chodziło o sprawy istotne z punktu widzenia prestiżu gminy. W październiku 1622 roku zbierano środki potrzebne do walki prawnej z Ormianami kamienieckimi, którzy chcieli założyć u siebie osobny sąd duchowny. Wiele środków pieniężnych zużyto na procedury sądowe i lobbing polityczny wymierzony w dążenia magistratu lwowskiego do objęcia pełną kontrolą całego obszaru miasta i wszystkich jego spraw bez względu na uprawnienia samorządów etnicznych.

Wydawcą serii jest Fundacja Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich. Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą “Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” w latach 2017-2022 nr projektu 22H 16 0433 84. Publikację do druku przygotowała Księgarnia Akademicka.

Pierwszy tom z serii, to: Zapisy sądu duchownego Ormian miasta Lwowa za lata 1564–1608 w języku ormiańsko-kipczackim w opracowaniu prof. Edwarda Tryjarskiego.

Wirtualny Świat Polskich Ormian