O FUNDACJI

Fundacja Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich została powołana dekretem Ordynariusza Kościoła katolickiego obrządku ormiańskiego w Polsce, Józefa kardynała Glempa Prymasa Polski 7 kwietnia 2006 roku. Obecnie funkcję ordynariusza i jednocześnie fundatora pełni JE ks. abp. Adrian Galbas.

Myślą przewodnią Fundacji jest to, że Ormianie zawsze byli i są ważną częścią historii i kultury Polski.

Przedmiotem zainteresowania Fundacji są armenika, mające związek z Ormianami polskimi: druki, rękopisy, fotografie, szaty liturgiczne, naczynia liturgiczne, obrazy, sprzęty i pamiątki. Armenika te konserwujemy, ewidencjonujemy, a ponadto digitalizujemy oraz gromadzimy, przyjmujemy w depozyt, przyjmujemy jako dar.

Fundacja rozwinęła szeroką działalność edukacyjną, badawczą, konserwatorską i popularyzatorską. Powodem powołania Fundacji była pilna potrzeba objęcia opieką zaniedbanych zbiorów pochodzących z obszaru dawnych dziewięciu parafii ormiańskokatolickich na Kresach oraz z rozproszonych archiwów rodzinnych.

W celu udostępniania zbiorów stworzone zostałoWirtualne Archiwum Polskich Ormian(WAPO). Dzięki uprzejmości Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych Fundacja korzysta ze Zintegrowanego Systemu Informacji Archiwalnej (ZoSIA) i zwww.szukajwarchiwach.gov.pl , gdzie zamieszczamy opracowane inwentarze i kopie cyfrowe materiałów archiwalnych.

Fundacja prowadzi również od grudnia 2022 r. stałą ekspozycję pn. Skarbnica Polskich Ormian, dostępną dla zwiedzających w siedzibie Fundacji przy ul. Świętojerskiej 12 w Warszawie. Organizowane są tam również tematyczne wystawy czasowe poświęcone dziejom polskich Ormian.

Najważniejsze efekty działalności Fundacji:

1. Stała ekspozycja Skarbnica Polskich Ormian, otwarta w Warszawie, ul. Świętojerska 12 w grudniu 2022 roku.

2. Publikacje:

• Ormiańska Warszawa
• Ormiańska Polska
• Niewiasty z pastorałami. Portrety ksień klasztoru benedyktynek ormiańskich we Lwowie: historia, konteksty, konserwacja (we współpracy z Ośrodkiem Badań nad Kulturą Ormiańską w Polsce)
• Arcybiskup ormiański Józef Teodorowicz. Wybitny polski kapłan, kaznodzieja i mąż stanu (wraz z płytą z oryginalnymi nagraniami)
• Stepan LisicjanZ przeszłości Armenii
• Derenik DemirczianWartanidzi tom I i II
• Ormianie Polscy. Kultura i dziedzictwo (wspólnie z Biblioteką „Lehahayer”)
• Ormianie polscy w opisach i obrazach
• Marcin Ł. MajewskiWęgrzy, Szkoci i Ormianie
• Zbigniew Manugiewicz i Jerzy TustanowskiU podnóża Owidiusza. Rozkwit i zagłada wspólnoty kuckiej nad Czeremoszem
• mapa Ormianie na ziemiach Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego od wieku XVI do XVIII
• 16 edycji kalendarzy
• Tomy z serii “Pomniki dziejowe Ormian polskich” finansowanej w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” w latach 2017-2024 nr projektu 22H 16 0433 84:
  • Zapisy sądu duchownego Ormian miasta Lwowa za lata 1564–1608 w języku ormiańsko-kipczackim w opracowaniu prof. Edwarda Tryjarskiego
  • Jasachy gminy Ormian lwowskich za lata 1598-1638 w języku ormiańsko-kipczackim w opracowaniu Krzysztofa Stopki
  • Metryka katedry ormiańskiej we Lwowie, 1635–1732 w opracowaniu Krzysztofa Stopki (część kipczacka) i Marcina Łukasza Majewskiego (część polska i łacińska)
  • Symeon Lehacy. Zapiski podróżne. W tłumaczeniu z języka ormiańskiego i w opracowaniu Hripsime Mamikonyan

3. Czasopismo kwartalne „Awedis”, ukazujące się od 2007 roku

4. Wystawy:

• „Wielki zapomniany. Arcybiskup ormiański Józef Teodorowicz (1864–1938) – wybitny polski kapłan i mąż stanu”
• „Z widokiem na Ararat. Losy Ormian w Polsce” (wspólnie z Domem Spotkań z Historią)
• „Kobiety z pastorałami” (wspólnie z Muzeum Archidiecezji Warszawskiej)
• „Jędrzejowicze i Jędrzejewicze – kupcy, patrioci, ziemianie”

5. Konserwacja:

• szat liturgicznych (Fundacja posiada w swoich zbiorach unikatową kolekcję szat)
• obrazów (kolekcja portretów ksieni zakonu benedyktynek ormiańskich ze Lwowa)
• ksiąg rękopiśmiennych i starodruków
• starych fotografii
• zabytki przy katedrze ormiańskiej we Lwowie: kaplica „Golgota” i kolumna św. Krzysztofa

6. Zachowanie dziedzictwa kulturowego:

• miejsca pamięci (tablica Teodorowicza)
• wirtualny cmentarz powązkowski z lokalizacją grobów warszawskich Ormian i ich potomków (Ormiańskie Stare Powązki)
• indeksacja pochówków Ormian polskich i rodzin spokrewnionych na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie
• drzewo genealogiczne polskich Ormian i ich potomków
• indeksacja ormiańskich ksiąg metrykalnych z zasobu archiwum Fundacji oraz innych archiwów
• chór amatorski

7. Portale internetowe poświęcone dziejom polskich Ormian:

• Wortal Wirtualny Świat Polskich Ormian (www.ormianie.pl)
• Wirtualne Archiwum Polskich Ormian (www.archiwum.ormianie.pl)
• Wikipedia z życiorysami polskich Ormian Wiki.Ormianie (www.wiki.ormianie.pl)
• portal z artykułami o historii i kulturze polskich Ormian (www.skarbnica.ormianie.pl)
• strona internetowa czasopisma ormiańskiego Awedis (www.awedis.ormianie.pl)

8. Noce Muzeów i spotkania środowiskowe oraz udział w różnych inicjatywach kulturalnych i historycznych (np. Festiwal Kultury Kresowej, Ormianie wracają do Piotrkowa, doroczne obchody rocznicy Ludobójstwa Ormian).

Współpracujemy z wieloma organizacjami i instytucjami w Polsce i na świecie.

Działalność Fundacji opiera się na pracy wolontariuszy; nie mamy pracowników.