Msza św. w Warszawie ODWOŁANA

15.03.2020 r. godz. 11:00
Kaplica Matki Bożej
ul. Łazienkowska 14

«Լեհահայերի» պարբերականի նոր՝ 6-րդ համարը

Լույս է տեսել լեհահայերի պատմությանը նվիրված «Լեհահայեր» պարբերականի նոր՝ 6-րդ համարը: Բովանդակությունն, ինչպես միշտ, շատ հետաքրքիր է: Մոնիկա Ագոպսովիչը փորձում է վերականգնել 17-րդ դարի վերջին Կամենեցի հայերի անվանացանկը: Դորոտա Յաժոմբեկ-Վասիլը գրում է Վարշավայի...

Հարգելի՛ ընթերցողներ:

Երբեք չենք մտածել, որ այսպիսի պահ կգա, ավաղ այն եկավ: Ամենուր միայն մեկ թեմա է՝ համաճարակ: Համաճարակի տարածման մասշտաբները և արագությունը աննախադեպ են 21-րդ դարում: Անասելի ծանր է անհատների, կազմակերպությունների, ձեռնարկությունների, վերջապես, երկրների ու ամբողջ...

Հայոց լեզվի եվ գրաբարի դասընթացներ մեծահասակների համար

Հայ մշակութային ընկերությունը սրտանց հրավիրում է լեզվի դասընթացների. ժամանակակից հայերեն(աշխարհաբար, արևելահայերեն տարբերակով, որն օգտագործվում էՀայաստանում, Վրաստանում և Իրանում) հին հայերեն (գրաբար, որն օգտագործվում է Հայ առաքելական եկեղեցու և Հայ կաթողիկե եկեղեցու...

Նոր բացահայտում Վենետիկի Մխիթարյան Միաբանության հավաքածուներում

Ըստ news.onet-ի, իտալուհի դոկտորանտ հնագետ Դալլ Արմելինան 2017 թ.-ին, Սուրբ Ղազար կղզի և Մխիթարյան միաբանության վանք իր շրջայցի ընթացքում, հավաքածուների մեջ նկատել է մի թուր, որն, իր կարծիքով, շատ ավելի հին է, քան նշված է եղել վերջինիս նկարագրության մեջ: Մանրամասն...

Հայ կաթողիկե ծիսակարգով սուրբ պատարագ Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ տաճարում

2019 թվականի փետրվարի 9-ին լրացավ լեհական սեյմում արքեպիսկոպոս Յուզեֆ Թեոդորովիչի հիշարժան ճառ-քարոզի 100-ամյակը: Այս իրադարձության ոգեկոչման համար Վարշավայի մայր եկեղեցում բացվեց մի հուշատախտակ, իսկ Հայ Կաթողիկե թեմի առաջնորդ՝ կարդինալ Կազիմիր Նիչն օծեց այն: 2020...

ՈՂՋՈՒՆՈՒՄ ԵՆՔ WWW.DZIEDZICTWO.ORMIANIE.PL ՆՈՐ ԷՋՈՒՄ

Հարգելիներս, գրեթե 13 տարի անց բաժանվում ենք Լեհահայ մշակույթի և ժառանգության հիմնադրամի կայքի հին տեսքից: Այս փոփոխությունը թելադրված է տեխնիկական նկատառումներով: 2020 թվականի փետրվարի 14-ից հրավիրում ենք ձեզ նոր տեսքով էջ, որն, իհարկե, գործում է բոլորին հայտնի...

«Ավետիսի» 40-րդ համարը

Լույս է տեսել «Ավետիսի» քառասուներորդ, աշնանային համարը: Խմբագրի սյունակում կարդում ենք. Դժվար է հավատալ, բայց արդեն տասը տարի է անցել «Ավետիսի» առաջին համարից (2009 թ. աշուն): Շապիկի թեման Գդանսկի խաչքարի բացումն էր (մեր «հասակակացի» մասին՝ 3-րդ էջում): Արժե այցելել...

«Ավետիսի» 39-րդ համարը

ույս տեսավ «Ավետիսի» երեսունիններորդ, ամառային համարը: Խմբագրական խոսքում կարդում ենք. Հունիսի սկզբի իրադարձությունները բավականին տխուր կերպով մեզ հիշեցրեցին, թե որքան դժվար է պաշտպանել պատմամշակութային ժառանգությունը: Գդանսկի հրդեհի պատճառով (այդ մասին կարելի է...

ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ:

«Լեհահայերի» պարբերականի նոր՝ 6-րդ համարը

Lehahayer_6Լույս է տեսել լեհահայերի պատմությանը նվիրված «Լեհահայեր» պարբերականի նոր՝ 6-րդ համարը: Բովանդակությունն, ինչպես միշտ, շատ հետաքրքիր է: Մոնիկա Ագոպսովիչը փորձում է վերականգնել 17-րդ դարի վերջին Կամենեցի հայերի անվանացանկը: Դորոտա Յաժոմբեկ-Վասիլը գրում է Վարշավայի հնարամիտ հայերի մասին, որոնցից, հավանաբար, Շիմոնովիչը դարձել է Բոհոմոլեցի կատակերգության կերպարի նախատիպը: Մաքսիմ Պոտապենկոն գրում է Մոհիլով Պոդոլսկի հայության մասին, իսկ հայր Մարեկ Միլավիցկին վիեննական ժողովածուներից մեջբերում է Գալիցիայի Հայ կաթողիկե եկեղեցու պատմության աղբյուրները: Շատ հետաքրքիր է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ Վահան Օհանյանի բանախոսությունը՝ հայ մտավորականներից վանական Ղևոնդ Ալիշանի՝  19-րդ դարի հայ բանաստեղծի և պատմաբանի մասին: Տոմաշ Քշիժովսկին ներկայացնում է արքեպիսկոպոս Յուզեֆ Թեոդորովիչի նամակագրությունը Լեհաստանի պրիմաս, կարդինալ Ավգուստ Հլոնդի հետ: Ռոմանա Օբրոցկան կազմել է Իսահակ Անտոնի Դոնիգևիչի նամակներն աշխատանքային ճամբարից: Ձայներ, զեկույցներ և տեղեկություններ հավելվածում, ի թիվս այլոց, Քշիշտոֆ Ստոպկան վերադառնում է Սկևրայի Ավետարանի ճակատագրին, Անդժեյ Պիսովիչն անդրադառնում է Պենդերեցկի ազգանվան ծագումնաբանությանը: Անջեյ Ժեմբան գրում է Յասսից մի գտածոյի մասին, որը կարող է լինել Թ. Աքսենտովիչի «Հայաստանի մկրտությունը» նկարը, որը պատվիրել է հայր Բոգդանովիչը Սուչավայի եկեղեցու համար: Անջեյ Ժեմբան լուսաբանում է նաև Լեհաստանում հայկական մշակույթի ուսումնասիրությունների կենտրոնի աշխատանքների սկիզբը:

Հարգելի՛ ընթերցողներ:

Awedis_42Երբեք չենք մտածել, որ այսպիսի պահ կգա, ավաղ այն եկավ: Ամենուր միայն մեկ թեմա է՝ համաճարակ: Համաճարակի տարածման մասշտաբները և արագությունը աննախադեպ են 21-րդ դարում: Անասելի ծանր է անհատների, կազմակերպությունների, ձեռնարկությունների, վերջապես, երկրների ու ամբողջ աշխարհի վիճակը, ինչպես նաև վաղվա օրվա անորոշությունը և կարանտինի բարդությունը: Սակայն այս ամենը մենք գիտենք և պետք է ինչ-որ կերպ գոյատևենք: Պետք է նաև հիշել այն ծանր աշխատանքի մասին, որն առաջնագծում տանում են բժիշկները, բուժքույրերը, փրկարարները…, և մտածել` կարո՞ղ ենք արդյոք ինչ-որ մեկին օգնել այս իրավիճակում, նույնիսկ հեռակա կարգով:

Մինչդեռ, մեր խմբագրությունը շարունակում է իր աշխատանքը՝ հուսալով, որ «Ավետիսի» հոդվածները կօգնեն շեղել մեր ընթերցողների ուշադրությունն այն ամենից, ինչ կատարվում  է պատուհանից դուրս, և զբաղեցնել ձեր միտքը, երբ գրեթե դուրս չենք գալիս: Մեր ամսագրում, ինչպես միշտ, առկա են շատ հիշողություններ, կենսագրություններ, պատմություններ, ինչպես նաև տարբեր իրադարձությունների լուսաբանումներ և նոր հրատարակությունների ակնարկներ: Հուսով ենք, ինչպես և դուք, որ իրավիճակը որքան հնարավոր է շուտ կբարելավվի, և կյանքը կընթանա իր բնականոն հունով:

Խմբագրություն

Հայոց լեզվի եվ գրաբարի դասընթացներ մեծահասակների համար

rękopis ormiański Հայ մշակութային ընկերությունը սրտանց հրավիրում է լեզվի դասընթացների.

  • ժամանակակից հայերեն(աշխարհաբար, արևելահայերեն տարբերակով, որն օգտագործվում էՀայաստանում, Վրաստանում և Իրանում)
  • հին հայերեն (գրաբար, որն օգտագործվում է Հայ առաքելական եկեղեցու և Հայ կաթողիկե եկեղեցու պատարագներում)

Դասերը վարում է Յագելոնյան համալսարանի պրոֆեսոր, ականավոր լեզվաբան և հայագետ Անդժեյ Պիսովիչը: Դասերն անցկացվում են չորեքշաբթի (գրաբար), ժամը՝ 15:15-ին և ուրբաթ (աշխարհաբար), ժամը՝ 10:20-ին, ՀՄԸ-ի գրասենյակում, Ստուդենսկա փող. 2, Կրակով:

Հետաքրքրված անձանց խնդրում ենք կապվել մեզ հետ հետևյալ էլ.փոստի միջոցով: otk@otk.org.pl

Նոր բացահայտում Վենետիկի Մխիթարյան Միաբանության հավաքածուներում

Klasztor na San LazzaroԸստ news.onet-ի, իտալուհի դոկտորանտ հնագետ Դալլ Արմելինան 2017 թ.-ին, Սուրբ Ղազար կղզի և Մխիթարյան միաբանության վանք իր շրջայցի ընթացքում, հավաքածուների մեջ նկատել է մի թուր, որն, իր կարծիքով, շատ ավելի հին է, քան նշված է եղել վերջինիս նկարագրության մեջ: Մանրամասն ուսումնասիրություններից հետո պարզվել է, որ հայ կոլեկցիոների կողմից 150 տարի առաջ վանականներին նվիրված թուրն ավելի քան 5000 տարեկան է և պատրաստվել է բրոնզե դարից առաջ, ինչը վկայում է խառնուրդը, որից պատրաստված է: Ըստ պահպանված փաստաթղթերի, թուրը գտնվել է Սև ծովի հարավ-արևելքում գտնվող Տրապիզոն քաղաքի մոտակայքում: Հետաքրքիր է, թե ինչ այլ անսովոր իրեր են թաքցնում հայկական վանքի հիանալի հավաքածուները: Այս սենսացիոն հայտնագործության մասին ավելին կարող եք կարդալ այստեղ. https://wiadomosci.onet.pl/swiat/wlochy-doktorantka-archeologii-odnalazla-miecz-sprzed-pieciu-tysiecy-lat/vxrp86x

Հայ կաթողիկե ծիսակարգով սուրբ պատարագ Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ տաճարում

Msza św. w rocznicę odsłonięcia tablicy abpa J. T. Teodorowicza w archikatedrze św. Jana Chrzciciela

2019 թվականի փետրվարի 9-ին լրացավ լեհական սեյմում արքեպիսկոպոս Յուզեֆ Թեոդորովիչի հիշարժան ճառ-քարոզի 100-ամյակը: Այս իրադարձության ոգեկոչման համար Վարշավայի մայր եկեղեցում բացվեց մի հուշատախտակ, իսկ Հայ Կաթողիկե թեմի առաջնորդ՝ կարդինալ Կազիմիր Նիչն օծեց այն:

2020 թվականի փետրվարի 16-ին Վարշավայի մայր եկեղեցում նշեցինք այդ հուշատախտակի բացման և օրհնման առաջին տարեդարձը: Տաճարի գրական մատուռում պրոֆ. Յուզեֆ Նաումովիչը մատուցեց Հայ կաթողիկե ծիսակարգով սուրբ պատարագ: Իր քարոզում նա հիշեցրեց արքեպիսկոպոս Յ. Թեոդորովիչի վաստակը Լեհաստանի անկախության վերականգնման գործում, ինչի համար վերջինս պայքարում էր Վիեննայի Լորդերի պալատում, Վատիկանում, Եվրոպայում: Յ. Թեոդորովիչը հայ էր, բայց ամենից առաջ՝ մեծ հայրենասեր էր, որը պայքարում էր Սիլեզիայի, Պոզնանի լեհականացման համար: Նա մեծ հռետոր էր, մեծ աստվածաբան և հիանալի քարոզիչ, և նրան, որպես Պոդլասկե շրջանի պատգամավորի, առաջարկվեց ճառ-քարոզ կարդալ 1919 թ. փետրվարի 9-ի պատարագի ժամանակ՝ Օրենսդիր Սեյմի առաջին նստաշրջանից մեկ օր առաջ: Յուզեֆ Նաումովիչը հիշեցրեց նաև այս քարոզի արձագանքների մասին. ժամանակակից մամուլը արքեպիսկոպոս Թեոդորովիչին ներկայացնում էր որպես առաջին լեհ քարոզիչ: Հիշեցրեց արքեպիսկոպոսի աճյունի ճակատագրի մասին, որն, իր կամքի համաձայն, թաղված է 20 թվականի մարտերի հերոսների շարքերում՝ Լվովի արծիվների գերեզմանատանը:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին, վախենալով պղծումից, արքեպիսկոպոսի աճյունի մոխիրը թաքցվել էր Լիչակովսկի գերեզմանատան դամբարանում: Անհրաժեշտ էին բարդ և երկարամյա դիվանագիտական ջանքեր, որպեսզի, վերջապես, 2011 թվականին մոխիրն իր նախնական ամփոփման վայր հասցվեր: Տեր Յուզեֆ Նաումովիչը շնորհակալություն հայտնեց բոլորին, ովքեր ներգրավված են եղել այս բարդ գործում: Նա առաջարկեց հաջորդ տարի՝ 2021 թվականի հունիսին, արքեպիսկոպոս Յ. Թեոդորովիչի վերստին հուղարկավորման 10-ամյակի կապակցությամբ, ուխտագնացություն կազմակերպել դեպի Լվով՝ այս տարեդարձը նշելու: Վերջում պատարագի մասնակիցները մոտեցան հուշատախտակին, որտեղ արտասանեցինք «Հայր մերը», երգեցինք «Բոժե ցոշ Պոլսկը…» (լեհ.՝ Boże coś Polskę…), իսկ Յ. Նաումովիչը օրհնեց բոլորին: Այս պատարագը, որին մասնակցում էին շատ հավատացյալներ, ոչ միայն կաթոլիկ հայեր, անշուշտ մեր հիշողության մեջ կմնա երկար ժամանակ:

ՈՂՋՈՒՆՈՒՄ ԵՆՔ WWW.DZIEDZICTWO.ORMIANIE.PL ՆՈՐ ԷՋՈՒՄ

Հարգելիներս, գրեթե 13 տարի անց բաժանվում ենք Լեհահայ մշակույթի և ժառանգության հիմնադրամի կայքի հին տեսքից: Այս փոփոխությունը թելադրված է տեխնիկական նկատառումներով: 2020 թվականի փետրվարի 14-ից հրավիրում ենք ձեզ նոր տեսքով էջ, որն, իհարկե, գործում է բոլորին հայտնի հասցեով՝ www.dziedzictwo.ormianie.pl:

read more…

«Ավետիսի» 40-րդ համարը

40. numer "Awedisu"Լույս է տեսել «Ավետիսի» քառասուներորդ, աշնանային համարը: Խմբագրի սյունակում կարդում ենք.
Դժվար է հավատալ, բայց արդեն տասը տարի է անցել «Ավետիսի» առաջին համարից (2009 թ. աշուն): Շապիկի թեման Գդանսկի խաչքարի բացումն էր (մեր «հասակակացի» մասին՝ 3-րդ էջում): Արժե այցելել awedis.ormianie.pl էջը և վերհիշել, թե ինչ էր կատարվում այն ժամանակ լեհահայերի շրջանում: Հիշողությունները կարոտախտ են առաջացնում: Նկարներում ծանոթ դեմքեր են, ուղղակի 10 տարով երիտասարդ: Սակայն կար նաև լեհահայերին համախմբելու և նրանց կարևոր տեղեկություններ հասցնելու՝ հուսադրող առաքելությունը: Արդյո՞ք այդ առաքելությունն «Ավետիսն» իրականացրել է: Դա կախված է ձեր գնահատականից:

read more…

«Ավետիսի» 39-րդ համարը

ույս տեսավ «Ավետիսի» երեսունիններորդ, ամառային համարը:
Խմբագրական խոսքում կարդում ենք.

Հունիսի սկզբի իրադարձությունները բավականին տխուր կերպով մեզ հիշեցրեցին, թե որքան դժվար է պաշտպանել պատմամշակութային ժառանգությունը: Գդանսկի հրդեհի պատճառով (այդ մասին կարելի է կարդալ 1-ին և 2-րդ էջերում) կարող էին, իհարկե, լինել ավելի մեծ կորուստներ, սակայն, նույնիսկ այն, ինչ վնասվել է, պարզ ցույց է տալիս, թե Լեհաստանում հայկական ժառանգության հետ կապված առարկաները և պատմական շինությունները որքան զգայուն կարող են լինել բնության տարերքների նկատմամբ: Հսկայական ջանքեր պետք է գործադրվեն, չխոսելով ծախսերի մասին, այդ ժառանգությունը դեգրադացումից և ոչնչացումից պաշտպանելու համար:
Ժառանգության պաշտպանությունը՝ հատկապես կարևոր թեմա է Օսմանյան կայսրությունում  Հայոց ցեղասպանության 104-րդ տարելիցի համատեքստում:
Այդ ժամանակ էր, որ հայկական ժառանգության ահռելի մասը, ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր, անդառնալիորեն ոչնչացվեց: Գրավոր աղբյուրները ոչնչացվեցին գրադարանները այրելու և հայկական վանքերը ոչնչացնելու միջոցով, իսկ բանավոր աղբյուրները` մարդասպանության՝ սկսած հոգևորականությունից և մտավորականությունից, վերաջացրած նկարիչներով և երաժիշտներով: Այս անդառնալի կորուստները էլ ավելի պարտավորեցին ցեղասպանությունից փրկվածներին և սփյուռքում ապրող հայերին՝ փրկելու այն, ինչ պահպանվել է:
Լեհաստանի պարագայում, ժառանգության պահպանման խնդրին գումարվեցին Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակներից հետապնդումները և պատերազմից հետո հարկադրված արտագաղթը: Այն առարկաները, որոնք փրկվել և տեղափոխվել են հետպատերազմյա Լեհաստան, առ այսօր գտնվում են, ի թիվս այլոց, Լեհահայոց մշակույթի և ժառանգության հիմնադրամի խնամքի ներքո: Բարեբախտաբար, ժամանակակից Լեհաստանը մեծ հնարավորություններ է տալիս ժառանգության պաշտպանության ոլորտում, ինչպես նաև թույլ է տալիս ազատորեն զարգացնել սեփական ինքնությունն ու սովորույթները: Շնորհիվ Լեհաստանի պետական աջակցության կարող են գործել այնպիսի կազմակերպություններ, ինչպիսին Հիմնադրամն է, և թողարկվել սույն ամսագրի պես հրատարակչություններ: Այս տարի նշելով «Ավետիսի» 10-ամյակը, 40-րդ (աշնանային) համարի  կապակցությամբ, պետք է հիշել այդ մասին:

Հրավիրւմ ենք ընթերցանության: «Ավետիսի» երեսունիներորդ համարը հասանելի է նաև www.awedis.ormianie.pl կայքէջում: www.awedis.ormianie.pl .

Wirtualny Świat Polskich Ormian